Spoorwegen in Zwitserland

Het Zwitserse spoorwegnet is opmerkelijk vanwege zijn dichtheid, de integratie met andere vervoersystemen, stiptheid en een bloeiend goederentransport zowel in het eigenland en als doorvoerland door de Alpen.

Met een netwerklengte van 5.200 kilometer (3.200 mijl) heeft Zwitserland een dicht spoorwegnetwerk en is het de duidelijke Europese leider in afgelegde kilometers: 2.505 km per inwoner en jaar (2019). Wereldwijd reizen alleen de Japanners meer met de trein.

Vrijwel 100% van het netwerk is geëlektrificeerd, met uitzondering van een aantal lijnen de waarop stoomlocomotieven de tractie verzorgen voor toeristische doeleinden. Er zijn ruim 70 spoorwegmaatschappijen in Zwitserland. Het aandeel pendelaars dat met het openbaar vervoer naar het werk gaat, bedraagt ​​30%.

Zwitserland scoort hoog wanneer het gaat om de goede kwaliteit van dienstverlening ondaks de grote dichtheid van het spoorwegnet.

Normaalspoor

Van het Zwitserse spoorwegnet is 3.846 km – ofwel 78,88% – normaalspoor; hiervan is ruim 1.747 km dubbelsporig. Vrijwel alle hoofdspoorwegen zijn in handen van de SBB, met uitzondering van enkele BLS- en SOB-routes.

De belangrijkste hoofdverbindingen zijn de west-oostverbinding van Genève via Lausanne, Bern en Zürich naar het Bodensee en de parallel daaraan lopende Juralijn, de Gotthard-spoorlijn die in noord-zuidrichting loopt en de  Lötschberg-Simplon lijn. De twee transalpines zijn ook van internationaal belang omdat ze de verbinding verzorgen van de Noordzeehavens naar Italië.

Smalspoor

Smalspoorlijnen zijn in Zwitserland niet meer weg te denken. Om kosten te besparen werden vooral in de bergebieden smalspoorlijnen aangelegd. Kortere bogen maakt het smalspoor makkelijker aan te passen aan het grillige berglandschap. Het overgrote deel van de smalspoorlijnen bestaat uit meter spoor. Ook komt 800 mm spoor voor bij b.v de Wengernalpbahn en 100 mm bij de Rheineck-Walzenhausen spoorlijn. Het grootste aaneengesloten smalspoornet in Zwitserland is dat van de Rhätische Bahn (RhB) en de Matterhorn-Gotthard-Bahn. Samen exploiteren deze twee spoorwegbedrijven de Glacier Express, die tussen de kuuroorden St. Moritz en Zermatt rijdt. De RhB Albula- en Bernina-spoorlijn van Sankt Moritz naar Tirano in Noord-Italië vormt naast de normaalspoortrajecten door de Gotthard en Simplon een derde verbinding over de alpen Alpen in Zwitserland.